Łysica. Najniższa w Koronie Gór Polski.

Łysica
Łysica, stok południowy.

611,8 m n.p.m. to stanowczo za mało, żeby przyciągnąć doświadczonych alpinistów i ekstremalnych wspinaczy. 611,8 m n.p.m. to dużo poniżej wysokości, na której położone jest Zakopane. 611,8 m n.p.m. to sprytny wybieg natury, która chyba celowo zniechęca turystów do odwiedzenia tego tajemniczego zakątka Polski. Co tak wyjątkowego kryje w sobie Łysica?

Święta Katarzyna

Wycieczkę na najwyższy szczyt Gór Świętokrzyskich warto rozpocząć w Świętej Katarzynie. Wieś godna jest uwagi nie tylko ze względu na nietypową nazwę, choć ta z pewnością zaciekawi wnikliwego turystę przeglądającego mapę Gór Świętokrzyskich. Położona u stóp Łysicy Święta Katarzyna założona została, trochę wbrew swej podniosłej nazwie, wokół pogańskiej świątyni. Tajemnicza Łysica od początku osadnictwa utożsamiana była przez mieszkańców z niedostępnym miejscem przebywania złych mocy i siedzibą wiedźm. Świątynia miała przebłagać bóstwa i wyjednać ich łaskawość.

Dopiero w 1399 roku dzielny rycerz Wacławek ufundował tu kościółek Świętej Katarzyny. Tajemnicza, wręcz przeklęta aura Świętej Katarzyny jednak nie minęła: bernardyni, a później bernardynki stacjonujące w założonym klasztorze doświadczały na przestrzeni wieków licznych pożarów. Obecny klasztor określany jest po kolejnych przebudowach jako bezstylowy, jedynym zabytkiem ocalałym z pożogi jest XVI wieczny obraz Madonny.

Krzemień pasiasty
Krzemień pasiasty

Nastawiony na zwiedzanie turysta nie wyjedzie mimo wszystko ze Świętej Katarzyny rozczarowany: wieś może się poszczycić wyjątkowym muzeum minerałów i skamieniałości z unikatową w skali świata (!) kolekcją krzemienia pasiastego. Ten typowy tylko dla Gór Świętokrzyskich minerał ma zgodnie z tradycją właściwości lecznicze, co pozwala w pewien sposób zracjonalizować ciężkie pieniądze wydane na jego zakup. Właściciel muzeum jest przy okazji osobą, która w wyczerpujący sposób opowie nam o ciekawostkach regionu, w pełni rekompensując brak Informacji Turystycznej z prawdziwego zdarzenia.

Wyręczając i tak zapracowanego właściciela muzeum, podam tylko adres strony, na której znaleźć można rozkład busów z i do Świętej Katarzyny. Nie wiedzieć czemu, najbardziej znany portal z rozkładami autobusowymi Świętą Katarzynę niemal całkowicie pomija. Oto adres: kilk.

Kapliczki na zboczach Łysicy

Początek podejścia pod górę, zwłaszcza tak niską jak Łysica, kojarzy się z nużącą monotonią, spojrzeniami ku górze, sprawdzaniem bagażu i ogólnym rozproszeniem. Czerwony szlak, który ze Świętej Katarzyny prowadzi południowym zboczem na szczyt Łysicy, skojarzeń tych absolutnie nie potwierdza. Już pierwsze sto metrów szlaku przynosi podróżnemu dwie ciekawe niespodzianki.

Kapliczka cmentarna

Pierwszą jest kapliczka cmentarna, niepozorna biała budka schowana między drzewami. Jak wszystko w okolicy, i ona kryje w sobie tajemnicę. Na tynku od wewnętrznej strony kapliczki znajduje się wyryty w ścianie podpis ówczesnego wandala, którym okazuje się być Stefan Żeromski. Pochodzący z pobliskich Ciekotów pisarz, nazywany sumieniem polskiej literatury, sumienie wykształcić musiał nieco później niż w 1882 roku, kiedy to raczył oszpecić swym podpisem kapliczkę.

Blog podróżniczy Łysica
Kapliczka cmentarna z graffiti autorstwa Stefana Żeromskiego.

Drugą niespodzianką, o której chcę wspomnieć, wcale nie są groby powstańców styczniowych położone tuż obok wspomnianej kapliczki. Po raz drugi zdziwimy się widząc zamknięty punkt poboru opłat przy wejściu do Świętokrzyskiego Parku Narodowego. Najwyraźniej bilans strat przewyższa bilans zysków i poza sezonem park staje się nieodpłatnie dostępny dla zwiedzających.

Polecam tą firmę w walce o odszkodowanie. Mi realnie pomogli odzyskać pieniądze.
Odszkodowanie za opóźniony lot.

Mogiły z II wojny światowej

Gdy za bramą wejściową do Parku pójdziemy w lewo, zamiast prosto jak prosi nas czerwony szlak, dotrzemy do kolejnych mogił, tym razem z całkiem niedawnej historii. Albert Szuster i jego niemieckie komando w czasie wojny dokonały w tutejszych lasach licznych mordów na mieszkańcach okolicznych wsi. Krzyże ustawione w miejscach zbrodni mają ocalić ofiary od zapomnienia.

Łysica
Mogiły powstańców u stóp Łysicy.

Kapliczka Świętego Franciszka

Po powrocie na szlak uwaga turysty zapewne skieruje się w stronę niecodziennego zgromadzenia. Grupka ludzi stojących w kolejce w środku lasu nie jest widokiem zwyczajnym. Mieszkańcy Świętej Katarzyny dobrze wiedzą, a od teraz wiedzieć też będzie Czytelnik, że w porastającym Łysicę lesie bije magiczne źródło. Ci, którym mało leczniczych właściwości krzemienia pasiastego, swe kroki powinni skierować właśnie tutaj. Według tradycji woda z tego źródełka leczy choroby oczu. Kranik zamontowany u stóp drewnianej kapliczki Świętego Franciszka ułatwia czerpanie wody ze źródła i dowodzi jego popularności.

Czy Święty Franciszek stoi za cudownymi właściwościami wody rozstrzygnąć nie sposób, poprzestańmy zatem na obiektywnym zarejestrowaniu tego zapadającego w pamięć obrazka, jakim są grupki ludzi maszerujących dziarsko do lasu z pustymi baniakami na wodę.

Kapliczka św. Franciszka.
Kapliczka św. Franciszka.

Łysica

Ci unikający tłumów na szlaku po minięciu kapliczki św. Franciszka mogą odetchnąć z ulgą – bijące tam źródło skutecznie zajmuje uwagę ludzi, którzy ani myślą maszerować pod górę z pełnymi wody baniakami. Po kilkudziesięciu krokach zauważyć można, że las porastający zbocza Łysicy jest wyjątkowo gęsty i zwarty. Pomimo zmęczenia, warto spojrzeć także w górę, na korony drzew. Mało kto wie, że to właśnie w Świętokrzyskim Parku Narodowym rosną najwyższe drzewa w Polsce. 270 letnia jodła pospolita ustanowiła tu rekord Polski osiągając wysokość 51 metrów.

Łysica
Góry Świętokrzyskie to miejsce występowania najwyższych w Polsce okazów drzew. Rekordzistka dorosła do 51 metrów wysokości.

Drzewa pokrywają 95% powierzchni parku narodowego, jednak turyści nie mogą narzekać na nudę. Wraz ze zdobywaniem wysokości, temperatura spada i krajobraz zmienia się nie do poznania. Warto te góry odwiedzić wczesną wiosną, kiedy na szczycie wciąż panuje surowa zima, a niższe, nasłonecznione partie Łysicy zaczynają tętnić życiem.

Łysica
Południowy stok Łysicy cechuje surowy klimat.

Strome stoki, głębokie doliny, liczne strumienie bijące z gór, na szczytach gołoborze – Góry Świętokrzyskie mają pierwotny, dziki urok, a Łysica nie jest tutaj wyjątkiem. Gołoborze jest znakiem, że zbliżamy się do szczytu. Bardziej niecierpliwi mogą uznać tą większą grupę skał za właściwy wierzchołek. Na szczycie Łysicy znajdziemy się jednak dopiero wówczas, gdy naszym oczom ukaże się replika pamiątkowego krzyża i informacyjny schemat szlaków na tablicy poniżej.

Łysica blog podróżniczy
Gołoborze pod szczytem Łysicy. To jeszcze nie koniec wyprawy na górę.

Sam wierzchołek Łysicy może nieco zawieść wymagających turystów. Na górze nie czeka spektakularna panorama, w ramach rekompensaty przygotowano za to kilka drewnianych ławek i miejsce na ognisko. Gorąca herbata wśród śniegów Łysicy wynagrodzi nam chwilowe rozczarowanie brakiem niezapomnianych pejzaży.

Łysica
Na szczycie Łysicy.

 

Łysica
Herbata na szczycie Łysicy.

Święta Katarzyna – Bodzentyn

Łysica to góra o dwóch obliczach. Południowe, dostępne od strony Świętej Katarzyny stoki są suche, strome i skaliste. Północna strona góry jest paradoksalnie bardziej przyjazna turyście: liczne strumienie bijące na Łysicy zlewają się na północ, w stronę Bodzentyna. Dostępność wody łagodzi klimat i przyspiesza wegetację.

Podczas gdy na południowym, teoretycznie nasłonecznionym stoku panuje jeszcze zima, stok północny może już wchodzić w okres klimatycznej wiosny. Żaden szlak nie przecina północnego zbocza królowej Gór Świętokrzyskich. Jedyną możliwością poznania Łysicy od tej strony jest niebieski szlak łączący Świętą Katarzynę z Bodzentynem.

Ciąg dalszy na następnej stronie…



Pomogłem? Zainteresowałem? Doceniasz to, co robię? Podziękuj mi osobiście dołączając do grona fanów na Facebooku - dla Ciebie to jedno kliknięcie, u mnie tyle radości :)

blog podróżniczy okiem miszy

A jeśli jesteś dopiero pierwszy raz na blogu, to najlepiej zacznij od TEJ STRONY

6
Dodaj komentarz

avatar
4 Comment threads
2 Thread replies
2 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
5 Comment authors
Grzegorz RybkaMiszaMapaMartaAviatour Recent comment authors
  Subscribe  
najnowszy najstarszy oceniany
Powiadom o
Grzegorz Rybka
Gość

Właśnie od Łysicy zacząłem zdobywanie Korony Gór Polski, było to w lecie, ale w zimie również wygląda ciekawie.

Mapa
Gość

punk na koronie odhaczony. Szczerze mówiąc nigdy bym tego miejsca nie odwiedził gdyby nie Twój blog 😀
Polecam teraz znajomym.

Marta
Gość

Uwielbiam Góry Świętokrzyskie! To mój ulubiony region w Polsce – chętnie go odwiedzam, za każdym razem odkrywając coś nowego 🙂

Aviatour
Gość

Bardzo ładnie przedstawione nasze okolice 🙂 Zapraszamy do odwiedzania świętokrzyskiego, cały czas się zmienia, ale przyroda pozostaje niezmiennie piękna!