Puszcza Romincka, polska tajga

Puszcza Romnicka
Puszcza Romnicka, polska tajga

Czy są jeszcze na świecie obszary niezbadane, nietknięte ludzką stopą, niemal dziewicze? Pierwsze, co przychodzi mi na myśl, to Syberia. Pokryta w większości lasem, zimna, olbrzymia, niedostępna. Nieprzebyta tajga, gdzie nie znajdziemy ani spektakularnych zabytków, ani rozwiniętej infrastruktury turystycznej, pozostaje wciąż niemal niezbadanym zakątkiem naszej planety. A Polska? Czy tu wszystko jest już oczywiste? Próbując odpowiedzieć na to pytanie, wybierzemy się do polskiej tajgi.

Puszcza Romincka

O jej istnieniu mało kto wie. Z łatwością przypominamy sobie Puszczę Białowieską, miłośnicy lasów wymienią Puszczę Niepołomicką, Kampinoską czy Knyszyńską. W odróżnieniu od swych bardziej znanych koleżanek, Puszcza Romincka, położona z dala od szlaków turystycznych, za jeziorami mazurskimi, przedzielona granicą, zawsze miała problem z przyciągnięciem turystów. Wielkie Jeziora Mazurskie stanowią skuteczną zaporę, która wyczerpuje zainteresowanie odwiedzających. Na puszczę sił albo czasu już nie starcza.

PKP dowozi nas oczywiście tylko na skraj Pojezierza Mazurskiego. Dalej nie pojedziemy. Olsztyn i silna pokusa, aby „odpocząć”, „pozwiedzać”, „rozejrzeć się”. Dworzec autobusowy jest tak brudny i odrapany, jakby celowo miał zniechęcać turystów do dalszej podróży. Przedzieramy się przez rozkopane, zagubione w remontach miasto. Kto zdecydował o rozkopaniu ulic akurat w pełni sezonu? Napierający tłum turystów musi zadawać sobie to samo pytanie. Chce nam się dalej jechać? Dopiero kupiony bilet do Gołdapi ucina dyskusję.

Chcąc poznać Puszczę Romincką nie mamy zbyt wielu alternatyw. Ta wyjątkowo gęsta jak na polskie warunki puszcza przecięta jest na południowym skrawku tylko jedną drogą 651 z Gołdapi do Sejn. Gołdap to przede wszystkim uzdrowisko, funkcję bramy do Puszczy Rominckiej pełni niejako przy okazji. Wysiadając z PKS łatwo dowiemy się, jak dotrzeć do tężni, strzałki pokierują nas chętnie nad jezioro i na Rynek. O Puszczy ktoś chyba zapomniał…

Gołdap
Jezioro Gołdap stanowi naturalną barierę odgradzającą miasto o tej samej nazwie od Puszczy Rominckiej.

 

Gołdap
Tężnie, cel podróży większości turystów w Gołdapi.

 

Gołdap
Zregenerowawszy siły w tężniach, jesteśmy gotowi wyruszyć odkrywać niezbadaną puszczę.

Puszcza Romincka: szlaki turystyczne

Na Rynku w Gołdapi istnieje możliwość wypożyczenia rowerów. To chyba najwygodniejszy sposób zwiedzania Puszczy Rominckiej. W mapę puszczy najlepiej zaopatrzyć się jeszcze przed wyjazdem. Najkrótszy, zielony szlak prowadzący przez puszczę ma 33 kilometry, trzyma się z dala od głównej drogi, blisko granicy państwowej z Rosją. Turystę prowadzi przez najdziksze ostępy, przecina bagna, rzeczki, leśne polany. Szlak łączy Stańczyki z Gołdapią. Odludne położenie wymusza przejście (albo przejechanie) szlaku praktycznie w całości. Dla tych, dla których 33 kilometry pieszo to za wiele, jedyną alternatywą pozostaje rower.

Szlak czerwony wytyczony został z myślą o tych bardziej strachliwych. Nie zapuszcza się zbyt głęboko w las, unika miejsc odludnych, niezbadanych, jako rekompensatę oferując liczne ścieżki krajoznawcze i bliskość bezpiecznej, głównej szosy. Niepewni, czego oczekiwać po puszczy, w której występują wszystkie poza żubrem gatunki zwierza łownego, wybieramy na początek trasę czerwoną.

Szlak czerwony Puszczy Rominckiej

Galwiecie

Czerwony szlak łączy najstarsze istniejące do dziś osady położone wokół puszczy. Kultura pruska, która rozwijała się na tych obszarach, upadła pod naciskiem Krzyżaków w XIII wieku. Ludzie zaczęli ponownie zasiedlać ten surowy obszar dopiero w wieku XVI – najpierw byli to Litwini, później Polacy. I to właśnie z XVI wieku pochodzi jedna z najstarszych wsi w rejonie, założona w 1531 roku jako majątek szlachecki – Galwiecie.

 

Puszcza Romnicka Galwiecie
Galwiecie. Pałac neoklasycystyczny.

Według przewodnika, znajduje się tu neoklasycystyczny pałac z 1920 roku wraz z parkiem podworskim, a wieś „ze względu na położenie jest atrakcyjna turystycznie”. Niestety, czasy PGR surowo potraktowały Galwiecie. Dworek nie jest dostępny dla zwiedzających, park zarósł, a harmonię miejsca psują zrujnowane ceglane szopy i magazyny.

Puszcza Romnicka Galwiecie
Galwiecie było kiedyś majątkiem szlacheckim. Dziś trudno w to uwierzyć.

 

Puszcza Romnicka Galwiecie
Zrujnowane magazyny psują harmonię przestrzenną wsi.

 

Puszcza Romnicka Galwiecie
Mieszkańcy zagospodarowują na wpół zrujnowane budowle. O drugim życiu nie ma jednak co mówić.

Pluszkiejmy

Minąwszy Galwiecie, szlak prowadzi dalej przez pola, odkrytym terenem do Pluszkiejmów. Miłośnicy puszczy będą trochę rozczarowani, drzewa widać na tym odcinku tylko z daleka. Ci, którzy będą mieli szczęście przemierzać szlak latem, na pewno zaobserwują pewną niesprawiedliwość: oto skupione w cieniu stada krów bez cienia współczucia obserwują pracujących w pocie czoła rolników. Huczące kombajny, sypiące się kłosy, festiwal sierpniowych barw nie robi najmniejszego wrażenia na krowach. Role odwracają się dopiero popołudniem, gdy mieszkańcy zazdroszcząc krowom tłumnie skupiają się w cieniu, na brzegu Jeziora Czarnego, chcąc zażyć trochę ochłody.

Pluszkiejmy Puszcza Romnicka
Pluszkiejmy. Ciężka praca przy żniwach.

 

Pluszkiejmy Puszcza Romnicka
Po pracy pora na odpoczynek. Jezioro Czarne.

Błąkały

Dzisiejszą wycieczkę kończymy w miejscowości, która w niezrozumiały sposób dziwnie mnie przyciągała. Czy to ta niecodzienna nazwa? Poza sklepem turysta nie znajdzie tu zbyt wiele. Jednak nawet sklep w tych rejonach jest sprawą dużej wagi. Pluszkiejmy zaszczytu posiadania własnego sklepu nie dostąpiły. Posiliwszy się na schodach tego zaskakująco dobrze zaopatrzonego miejsca, znów pełni wigoru, rzucamy bardziej uważne spojrzenie na Błąkały.

Błąkały Puszcza Romnicka
Błąkały. Domki ustawione symetrycznie.

Osada jest najmniejsza z możliwych, to zaledwie kilkanaście domów rozrzuconych po polach. Nie, rozrzuconych to złe słowo – domki ustawione są w równych szeregach, zaprojektowane według wspólnego zdaje się wzorca. Czy to jeszcze kochający porządek niemiecki architekt, czy po prostu niechęć do wychylania się przed szereg nadały Błąkałom taki, a nie inny układ? W pobliżu dzikiej i nie do końca zbadanej Puszczy Rominckiej niechęć do wyróżniania wydaje się co najmniej uzasadniona.

Błąkały Puszcza Romnicka
Droga do Puszczy Rominckiej.

Szereg domów wskazuje drogę wgłąb puszczy, zielony szlak, którym pójdziemy jutro. Dziś robi się już szaro, a kto wie co czeka turystę w Puszczy Rominckiej po zachodzie słońca? Łosie, jelenie, żbiki, jenoty, wilki, rysie, borsuki, kuny, gronostaje, zające, wydry i bobry na pewno.

Puszcza Romincka – szlak zielony

Pluszkiejmy, Galwiecie, Błąkały, Stańczyki… Jest w tych nazwach coś niewytłumaczalnego, co działa na moją wyobraźnię. Jakby historia dawnej wielkości zamknięta w dziś mało mówiących rzeczownikach. I ten śpiewny, wschodni zaśpiew idealnie komponujący się z nazwami. Przy granicy z Litwą ludzie zwyczajnie nie mogli nazywać osad inaczej, nazwy odzwierciedlają sposób, w jaki mówili (i mówią) na co dzień.

Stańczyki

W Błąkałach podejmujemy ostatnią, bezskuteczną próbę ucieczki przez Puszczą – odbijamy na szosie 651 w prawo, a nie w lewo, by wyjętą jak z bajki aleją dotrzeć do mostów w Stańczykach. Mosty są pozostałością po budowanej przez Niemców jeszcze przed wojnami światowymi linii kolejowej. Dziś wysokie na 180 metrów, zagubione w lasach budowle przywodzą na myśl raczej rzymskie akwedukty niż dzieła Rzeszy. Podobnie jak akwedukty, poza cieszeniem oka przypadkowych turystów, nie służą już żadnemu celowi.

Stańczyki Puszcza Romnicka
W stronę mostów w Stańczykach prowadzi cienista aleja. Ciężko nią nie podążyć, bez względu na cel wyprawy.

 

Stańczyki Puszcza Romnicka
180 metrów betonu w górę. Podobno uzbrojone balami drewna zamiast stalą.

Puszcza Romincka

Nie udało się uciec. Po krótkiej wizycie w Stańczykach, w końcu wchodzimy na zielony szlak prowadzący w sam środek polskiej tajgi, gdzie odbije się od granicy polsko-rosyjskiej i zawróci na południe. Szlak początkowo jest dość monotonny. Prosta po horyzont polna droga prowadzi na północ, po obu stronach mamy zwarty, choć niski, las iglasty. To, co od początku budzi zdziwienie, a może nawet lekki niepokój, to cisza.

Przywykły do szumu miasta podświadomie szukam dźwiękowych punktów odniesienia, a tych brakuje. Zastanawiam się, czy w w małopolskich lasach ptaki nie są jednak głośniejsze i bardziej krzykliwe? Zwarta gęstwina drzew zatrzymuje nawet wiatr, który wcale nie szumi mocno gałęziami.

Po przekroczeniu strumienia krajobraz zmienia się. Wbrew może pierwszym skojarzeniom, okolice Puszczy Rominckiej nie są równym, nizinnym terenem. Puszcza leży w naturalnym obniżeniu terenu pomiędzy dwoma masywami polodowcowymi. Przepływa przez nią kilka, a może kilkanaście małych rzeczek. Obniżenie terenu, gęsta roślinność i działalność bobrów oznacza, że spora część puszczy to tereny podmokłe i bagienne. Deniwelacje przekraczają 100 metrów, przemierzając puszczę wszerz ciągle bądź to wchodzimy, bądź właśnie schodzimy z kolejnego pagórka.

Puszcza Romnicka
Dużą część Puszczy Rominckiej pokrywają mokradła i bagna.

Bagnisty, niedostępny dla ludzi teren kojarzy mi się z dzikim zwierzem. Podobne skojarzenia musiał mieć w XIX wieku cesarz niemiecki Wilhelm II, który w puszczy ustanowił swoje prywatne terytorium łowieckie. Głazy Wilhelma, zaznaczające miejsca ubicia najbardziej dorodnych jeleni, poukrywane są w puszczy do dziś.

Puszcza Romnicka
Głaz Wilhelma.

Im dalej na północ, tym drzewa robią się wyższe, a w lesie ciemniej. Na drodze pojawiają się znaki, że część zwierzyny zdążyła wymknąć się nagonkom za cesarza Wilhelma.

Puszcza Romnicka
Dziki zwierz. Kto powie jaki? Czekam na komentarze pod tekstem.

 

Puszcza Romnicka
Im dalej w las, tym więcej drzew.

Przy granicy z Rosją atmosfera robi się nieco duszna. Podmokły teren stanowi raj dla komarów, są one skuteczniejszymi strażnikami granicy niż niejeden uzbrojony żołnierz. Wycofujemy się w popłochu.

Puszcza Romnicka
Komary strzegą granicy z Rosją. Ciekawe, czy są to polskie, czy rosyjskie komary?

Otoczeni przez drzewa, ciszę i komary, zaczynami wybiegać myślami przez siebie, myśląc coraz częściej o kolacji. Tymczasem przed nami ciągle 10 kilometrów marszu… Ostatni odcinek szlaku zielonego prowadzi przez pola w okolicach znanych nam Galwieci. Momentami ścieżka znika zupełnie wśród traw; szlak ewidentnie nie należy do najbardziej uczęszczanych. Zaskoczone naszą obecnością żurawie wzbijają się z krzykiem do lotu. Spłoszone przez żurawie sarny rzucają się w poprzek pola do ucieczki. Oświetlone zachodzącym słońcem pola wyglądają na całkowicie nietknięte ludzką ręką. Małe bezkrwawe safari kończy zając, który zamiast pozować do zdjęcia postanawia grubiańsko wystawić swój zad.

Do Gołdapi docieramy już po zmroku, noc zamyka się za nami wśród drzew. Światła miasta w takiej scenerii kojarzą mi się z bezpieczeństwem, ciepłem i schronieniem, mimo że jestem ponad 600 kilometrów od domu.

Puszcza Romnicka
Do hotelu docieramy już po zmroku.

Literatura

Mapę Puszczy Rominckiej dostać niełatwo. Polecam mapę wydawnictwa WZKart, kosztuje niewiele, bo tylko 13 PLN. Zobacz TUTAJ.

Jeśli chodzi o przewodnik po Warmii, warto rozważyć zakup książki wydawnictwa Bezdroża, dostępnej TUTAJ.

PS. plecak na podróż już masz?

Dodaj komentarz

12 komentarzy do "Puszcza Romincka, polska tajga"

Powiadom o
avatar
Sortuj wg:   najnowszy | najstarszy | oceniany
Zbigniew
Gość

Polecam tworzoną mapę całego powiatu gołdapskiego (min. puszczy w wersji na PC i Telefon. dostępna pod adresem http://www.atrakcje.goldap.info

Motyla
Gość

Piękna to kraina. Jedyne co odstrasza, to te komarzyska ;).

Mazur z Wilkas
Gość

Super zdjęcia! Mazury i Warmia naprawdę to piękne krainy.

Mazur034
Gość

Niesamowity wpis, chyba już wiem co w najbliższym czasie należy odwiedzić, tylko… może w następnym roku przy odrobinie szczęścia trafi się pogoda 🙂 PS. Super zdjęcia 🙂

Grgur Blądonogi
Gość
Tekst i zdjęcia budzą we mnie głęboką tęsknotę za rodzinnymi stronami, mieszczącymi się zupełnie w przeciwnym zakątku Polski, jednakże idealnie pasujące do nastroju, mianowicie Bory Postomskie. Jakże cudownie oderwać się od miejskiej gonitwy i hałasu, wracając wspomnieniami do tej dzikiej sielanki… A co do tropów, to chyba coś uciekło z rosyjskiego zoo, gdyż sporo się nałaziłem za zwierzyna w swoim… Czytaj więcej »
Ania
Gość

Przypomniały mi się wakacje w Błaskowiźnie, już w dość odległych czasach. Do puszczy niestety nie dotarłam, ale było blisko, bo odwiedziłam Stańczyki:) Ciekawa okolica:)

PPG
Gość

Świetny teskt 🙂 Czujemy się zainspirowani

wpDiscuz